Polski strój ludowy ze śląskim suplementem w fotografii Stanisława Gadomskiego i Barbary Kubskiej

Album


Muzeum Miejskie w Tychach otrzymało dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na wydawnictwo „Polski strój ludowy ze śląskim suplementem w fotografii Stanisława Gadomskiego i Barbary Kubskiej” w ramach projektu zgłoszonego do programu Dziedzictwo kulturowe – Kultura ludowa i tradycyjna. Album ukazał się w styczniu br.

Intencją przyświecającą tworzeniu albumu była chęć udostępnienia szerokiej publiczności unikatowego zbioru fotografii Stanisława Gadomskiego, które opublikowane zostały w 1995 roku w książce „Strój ludowy w Polsce”, a także wzbogacenie pierwotnego zbioru o „śląski suplement”, czyli fotografie wykonane współcześnie. Cenione przez etnografów i miłośników folkloru fotografie przedstawiają odmiany strojów ludowych z całej Polski.

Bogaty zbiór diapozytywów, które Stanisław Gadomski przekazał w darze Muzeum Miejskiemu w Tychach poddano procesowi skanowania i retuszu, aby odbiorcy albumu mogli obcować z fotografiami najwyższej jakości. Zdigitalizowano 225 diapozytywów i 4 fotografie. Na potrzeby albumu zostały one odpowiednio przygotowane graficznie.

Zadbano także o wzbogacenie pierwotnego zbioru o wartość dodaną – „śląski suplement”. Na tę część albumu złożyły się wykonane współcześnie fotografie przedstawiające wybrane odmiany strojów z regionu Górnego Śląska i ziem sąsiednich.

Realizację „śląskiego suplementu” poprzedziło nawiązanie współpracy z lokalnymi i regionalnymi muzeami oraz stowarzyszeniami, będącymi w posiadaniu strojów i biżuterii (Muzeum Śląskie w Katowicach, Muzeum w Raciborzu, Muzeum Śląska Opolskiego, Muzeum Częstochowskie, Muzeum Miejskie w Żywcu, Muzeum Historyczne w Bielsku – Białej, Stowarzyszenia na Rzecz Zachowania Dziedzictwa kulturowego miasta Wilamowice „Wilamowianie”, Stowarzyszenie Społeczno Kulturalne „Grojcowianie” w Wieprzu, Stowarzyszenie „Pod Ochodzitą” w Koniakowie, kolekcja prywatna Marii Bałuch), jak również ze społecznością lokalną, w celu przygotowania i zainicjowania sesji fotograficznych (informacje o naborze osób chętnych do udziału w sesjach fotograficznych ogłaszane były za pośrednictwem mediów). Odbywały się także konsultacje ze specjalistami (etnografami, etnologami, znawcami tematyki strojów ludowych) .

W toku realizacji „Śląskiego suplementu” odbyło się 6 sesji fotograficznych, uwzględniających pierwotne, znajdujące się w albumie Stanisława Gadomskiego, kompozycje do zdjęć. Sesje odbywały się na terenie Ogrodu Botanicznego w Mikołowie, Browaru Obywatelskiego w Tychach oraz w Wilamowicach. Sfotografowano stroje: rozbarski, pszczyński, raciborski, laski, częstochowski, opolski, wilamowski, górali śląskich i żywieckich.
Sesje zostały przygotowane i zrealizowane przez zespół: Barbara Kubska – fotograf, Krystyna Pieronkiewicz – Pieczko, etnograf odpowiadający za poprawność merytoryczną tworzonych aranżacji, Dorota Kordys – producentka, Barbara Kopia – koordynator pracy zespołu, a także asystenci i obsługa techniczna fotografa, styliści.

Fotografie zawarte w albumie uzupełniono bogatym komentarzem etnograficznym oraz syntetycznymi opisami prezentowanych strojów. Teksty opisów, autorstwa etnografki dr Marii Lipok-Bierwiaczonek, w przystępny sposób wyjaśniają specyfikę konkretnych strojów, osadzając je jednocześnie w kontekście historyczno-kulturowym. Informacje uzupełnia mapa lokalizująca miejsca występowania poszczególnych odmian strojów w Polsce.
Komentarzem fotograficznym album opatrzyła Magdalena Zych, etnografka z Muzeum Etnograficznego w Krakowie.
Autorką opracowania graficznego albumu jest Daria Malicka, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, zajmująca się między innymi projektowaniem grafiki wydawniczej, zwłaszcza książki artystycznej.
Całą publikację przetłumaczył na język angielski Rafał Drewniak.

Album wydany został w nakładzie 1000 egzemplarzy. Przetłumaczenie części tekstowej na język angielski zwiększa dostępność dzieła, poszerza grono jego odbiorców i nadaje mu dodatkowej rangi.

Prócz Ministerstwa, wsparcia finansowego na realizację wydawnictwa udzielił także Urząd Miasta w Tychach.

Prace nad wydawnictwem stały się sumptem do organizacji wystawy czasowej oraz licznych wydarzeń towarzyszących (spotkania z etnografami oprowadzania kuratorskie, spotkanie promujące album).

Album wzbogaca istniejący księgozbiór etnograficzny o niezwykle cenną rejestrację przejawów kultury tradycyjnej, jakiej dokonał przed laty Stanisław Gadomski. Odświeżenie publikacji, rozbudowanie jej zarówno o nowe fotografie, komentarze, jak i wprowadzenie, nadaje wydawnictwu nową, wyjątkową jakość.