Opis
Opis publikacji
Tychy to unikatowe miasto. Są jedynym z nielicznych miast w Polsce, gdzie można poznać powojenne koncepcje architektoniczne, założenia urbanistyczne i wytyczne estetyczne. W 2011 roku Miasto Tychy zrealizowało Szlak Miejski. Unikatowy szlak miejski architektury był pierwszą inicjatywą opisu tego miasta w sposób przystępny i popularny.
Stało się to możliwe dzięki wsparciu środków finansowych Unii Europejskiej, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007–2013. Szlak obejmował obiekty małej architektury dostępne na terenie miasta – to 23 tablice informacyjne usytuowane przy najciekawszych obiektach, w tym osiedlach, a składały się na niego książeczka-przewodnik oraz strona internetowa. Po kilkunastu latach poszczególne punkty wymagały odnowienia i przeprojektowania treści – zmieniły się konteksty, a także kondycja opisywanych obiektów. Szlak zyskał nie tylko świeży wygląd, ale przede wszystkim nową i przejrzystą odsłonę graficzną. Na tablicach można znaleźć informacje z szerokim opisem obiektu lub miejsca oraz zdjęcia archiwalne i plany architektoniczne z zasobów Muzeum Miejskiego w Tychach, a także fotografie współczesne. A po więcej ciekawych treści odsyła na poświęconą Szlakowi stronę internetową kod QR.
Do punktów obecnych już na Szlaku doszły także nowe, będące wynikiem inicjatywy obywatelskiej mieszkanek i mieszkańców. Dotychczasowe punkty Szlaku – przede wszystkim obiekty użyteczności publicznej, także te sakralne – poszerzono o miejsca związane z historią, która jest nieco dłuższa niż ta powojenna, a poprzez pryzmat której postrzegano Tychy przede wszystkim jako miasto socjalistyczne. Dodatkowe opisy w miejscach historycznych dają głos dzisiejszym dzielnicom, a dawniej osobnym miejscowościom czy przysiółkom – Czułów, Stare Tychy i Żwaków. Szlak wymaga opieki i potrzebuje rozwijania w takim stopniu, w jakim wzrasta nasza świadomość unikatowego dziedzictwa tego miasta. Dzięki tej książeczce-przewodnikowi możesz wyruszyć w podróż o mieście i ono opowie historię poprzez miejsca – budynki i przestrzeń. Realizowane w kolejnych latach osiedla i obiekty układają się w atrakcyjny ciąg zwiedzania. Wszystko to na stosunkowo nowym obszarze, który można spenetrować w czasie kilkugodzinnego spaceru. To sprawia, że Tychy coraz bardziej przyciągają uwagę znawczyń i znawców architektury i urbanistyki, badaczy zmian tendencji w sztuce projektowania okresu powojennego, a także socjologów miasta. Szlak można zwiedzać w dowolny sposób – chronologicznie lub tematycznie, a trasa prowadzi przez niemal wszystkie dziewiętnaście tyskich osiedli – od A do Z, a także dzielnice istniejące przed budową tzw. Nowych Tychów. To doskonała plenerowa propozycja turystyczna na każdą porę roku.
Spis treści
W przewodniku znajduje się opisanych kolejno 28 punktów Szlaku Miejskiego Tychy: Osiedle A – pierwsze osiedle „Nowych Tychów”, Osiedle B, Teatr Mały, Kościół pw. św. Marii Magdaleny, Plac Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Park Niedźwiadków, Pierwsza szkoła pawilonowa w Tychach, Szkoła Rzemiosł Budowalnych i Technikum Budowalne, Siedziba Miastoprojektu Nowe Tychy – tzw. biurowiec budowalny, Fragment starego traktu paprocańskiego, Kościół pw. św. Jana Chrzciciela, Rynek osiedla K (Karolina), Kościół pw. Ducha Świętego, Budynek PKO, Kościół pw. bł. Karoliny Kózkówny, Piramida Zdrowia i Urody, Kościół pw. św. Maksymiliana Kolbego, Stadion Zimowy, Poczta główna i budynek przy ul. K. Darwina 25, Urząd Miasta i budynek Zespołu Szkół Muzycznych, Czułów – historyczny przysiółek Tychów, Pomnik Bohaterów Powstań Śląskich, Przysiółek Żwaków, Szkoła Powszechna w Żwakowie.
Informacje szczegółowe
koordynacja prac: Aleksandra Matuszczyk
korekta: Agnieszka Tabor
projekt graficzny: Marcin Kasperek – KlarStudio.pl
wybór i przygotowanie fotografii archiwalnych: Barbara Kopia, Mateusz Miłoń
na okładce: fragment siatki tyskich ulic odzwierciedlonych na betonowym pylonie Szlaku Miejskiego Tychy, foto: Artur Pławski
wykonywanie nowych fotografii: Artur Pławski
promocja: Agnieszka Woszczyńska, Gabriela Oleksy
Wydawca:
Muzeum Miejskie w Tychach
pl. Wolności 1
43-100 Tychy
www.muzeum.tychy.pl
Dyrektorka: Aleksandra Matuszczyk
© Copyright by Muzeum Miejskie w Tychach
nakład: 3000 egz.
druk: AA Print, Mikołów
papier: Magno Satin 130g
złożono krojem: Futura PT
ISBN: 978-83-62193-60-8
Informacje dodatkowe
Bazę niniejszej publikacji stanowią punkty szlaku miejskiego, które powstały w ramach projektu „System oznakowania obszarów atrakcyjnych kulturowo w Tychach. Szlak miejski pn. <<Od socrealizmu do postmodernizmu, czyli unikatowe Nowe Tychy>>” realizowanego Priorytetu IV Kultura. Działanie 4.2 System informacji kulturalnej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007–2013.
tekst: Maria Lipok-Bierwiaczonek
współpraca merytoryczna i dobór ikonografii: Barbara Kopia i Mateusz Miłoń (Muzeum Miejskie w Tychach)
projekt graficzny: Magdalena Dziedzic i Marcin Kasperek (KlarStudio.pl)
koordynacja prac zespołu: Aleksandra Matuszczyk (Muzeum Miejskie w Tychach)
wykonanie: Marcin Stefański (Drukarnia Raster)
realizacja: Agnieszka Lyszczok (Tyski Zakład Usług Komunalnych)
W latach 2021–2024 z inicjatywy mieszkanek i mieszkańców Tychów w ramach Budżetu Obywatelskiego: Jakuba Gneli, Tomasza Budziosza i Barbary Janusiak powstały nowe punkty szlaku.
autorki tekstów: Maria Lipok-Bierwiaczonek, Agata Berger-Połomska (Muzeum Miejskie w Tychach)
projekt wzorniczy i architektoniczny: Marek Kasperek (modeka.pl), Adam Skrzypczyk
koordynacja prac zespołu: Aleksandra Matuszczyk (Muzeum Miejskie w Tychach)
wykonanie: Anna Kocot (Dombud Beton Spółka z o.o. Siemianowice Śląskie), Marcin Stefański (Verito 24 Spółka z o.o. Tychy)
realizacja: Andrzej Jeżewski (Tyski Zakład Usług Przemysłowych Orzesze)
fot. Artur Pławski
